3 و 4 الگوي يکساني دارند مي‌توان آنها را يک خوشه نيز در نظر گرفت. تعداد مشتريان اين بخش بيشتر از بقيه مي‌باشد.
بخش سوم
شامل 7 مشتري خانم، در طيف سني 36 تا 49 سال با تحصيلات دکتري مي‌باشند و داراي سه خوشه با رتبه‌هاي 12، 31 و 7 با دو الگوي متفاوت است. چون خوشه 1 و 3 الگوي يکساني دارند مي‌توان آنها را يک خوشه نيز در نظر گرفت. تعداد مشتري در اين بخش کمتر از بقيه مي‌باشد و پايين‌ترين رتبه مشتريان از لحاظ ارزش به خوشه دوم از اين بخش تعلق دارد.
بخش چهارم
شامل 14 مشتري خانم، در طيف سني 22 تا 40 سال با تحصيلات فوق ليسانس مي‌باشد و داراي چهار خوشه با رتبه‌هاي 18، 10، 29 و 14 با سه الگوي مختلف است، چون خوشه 2 و 4 الگوي يکساني دارند مي‌توان آنها را يک خوشه نيز در نظر گرفت.
بخش پنجم
شامل 10 مشتري مرد در طيف سني 26 تا 53 سال با تحصيلات دکتري مي‌باشد و داراي پنج خوشه با رتبه‌هاي 19، 2، 29، 5 با سه الگوي متفاوت است. چون خوشه‌هاي 1 و 3 و خوشه‌هاي 2 و 5 الگوي يکساني دارند مي‌توان آنها را يک خوشه نيز در نظر گرفت.
بخش ششم
شامل 8 مشتري مرد در طيف سني 45 تا 50 سال با تحصيلات ديپلم و زير ديپلم مي‌باشد و داراي سه خوشه با رتبه‌هاي 13، 24 و 8 با سه الگوي مختلف در اين بخش است.
بخش هفتم
شامل 46 مشتري مرد در طيف سني 24 تا 54 سال با تحصيلات فوق ليسانس است و داراي پنج خوشه با رتبه‌هاي 16، 1، 31، 6 و17 با چهار الگوي مختلف در اين بخش مي‌باشد، چون خوشه 2 و 4 الگوي يکساني دارند مي‌توان آنها را يک خوشه نيز در نظر گرفت. هم چنين بالاترين رتبه مشتريان از لحاظ ارزش به خوشه دوم از اين بخش تعلق دارد و پايين‌ترين رتبه‌ي مشتريان متعلق به خوشه‌ي سوم اين بخش مي‌باشد.

بخش هشتم
شامل 16 مشتري خانم و 63 تا مشتري مرد در طيف سني 11 تا 44 سال با تحصيلات ديپلم و زير ديپلم مي‌باشد و داراي چهار خوشه با رتبه‌هاي20، 30، 4 و 22 با سه الگوي مختلف در اين بخش است، چون خوشه 2 و 4 الگوي يکساني دارند مي‌توان آنها را يک خوشه نيز در نظر گرفت. 4-6-2 بخش‌بندي دو مرحله‌اي مشتريان با استفاده از مدل دوم
در اين مدل ابتدا با استفاده از روش ديويس بولدين تعداد بهينه خوشه را براي 347 مشتري در بازه‌ي صفر تا 25 تعيين مي‌کنيم، اين مرحله با نرم افزار متلب انجام مي‌شود. در شکل 4-3 نمودار شاخص ديويس بولدين نسبت به تعداد خوشه‌ها نشان داده شده است، همانطور که ملاحظه مي‌شود K بهينه برابر با 6 مي‌باشد.
شکل 4-3 نمودار شاخص ديويس بولدين نسبت به تعداد خوشه‌ها براي 347 مشتري

حال داده‌ها را به روش K ميانگين بر اساس داده‌هاي تراکنشي WRFM به 6 خوشه در نرم‌افزار کلمنتاين بخش‌بندي مي‌کنيم. مشخصات خوشه‌ها در جدول 4 -13 نشان داده شده است:
جدول 4 -14 رتبه‌بندي خوشه‌ها‌ي 347 مشتري بر اساس مجموع متغيرهاي استاندارد شده R و F و M وزن‌دار
شماره خوشه
تعداد
WR
WF
WM
WRFM
رتبه‌بندي بر اساس ارزش
نوع الگو
1
100
093/0
005/0
052/0
015/0
6

2
1
093/0
351/0
136/0
58/0
1

3
85
021/0
002/0
043/0
066/0
5

4
9
087/0
026/0
349/0
462/0
2

5
57
052/0
004/0
102/0
158/0
3

6
95
06/0
002/0
017/0
079/0
4

ميانگين کل
059414/0
00512/0
06/0
125/0

چون در خوشه‌ي دوم فقط يک نفر مي‌باشد، اين رکورد را حذف کرده و بخش‌بندي 346 مشتري ديگر را انجام مي‌دهيم، دوباره شاخص ديويس بولدين را براي اين 346 مشتري در نرم‌افزار متلب محاسبه مي‌کنيم، همانطور که در شکل 4-4 ملاحظه مي‌شود K بهينه برابر با 5 مي‌باشد.
شکل 4-4 نمودار شاخص ديويس بولدين نسبت به تعداد خوشه‌ها براي 346 مشتري

در نتيجه 346 داده‌ را به روش K ميانگين بر اساس داده‌هاي تراکنشي WRFM به 5 خوشه بخش‌بندي مي‌کنيم. مشخصات خوشه‌ها در جدول 4-14 نشان داده شده است:
جدول 4-15 رتبه‌بندي خوشه‌ها‌ي 346 مشتري بر اساس مجموع متغيرهاي استاندارد شده R و F و M وزن‌دار
شماره خوشه
تعداد
WR
WF
WM
WRFM
رتبه‌بندي بر اساس ارزش
نوع الگو
1
100
093/0
005/0
052/0
15/0
3

2
85
021/0
002/0
043/0
066/0
5

3
9
087/0
026/0
349/0
462/0
1

4
57
052/0
004/0
102/0
158/0
2

5
95
06/0
002/0
017/0
079/0
4

ميانگين کل
0626/0
0078/0
1126/0
183/0

اکنون هر يک از خوشه‌ها را بنا بر متغيرهاي شخصي‌شان به روش SOM در نرم‌افزار کلمنتاين بخش‌بندي مي‌کنيم، نتايج در جدول 4-15 نشان داده شده است:
جدول 4-16 توزيع 346 مشتري در خوشه‌ها و مشخصه‌هاي جمعيت‌شناختي در مدل دوم
شماره خوشه در K ميانگين
شماره خوشه در SOM
متغيرهاي جميت شناختي

X
Y
تعداد
جنسيت-مرد
طيف سني
تحصيلات
1
0
0
46
46
[60-19]
ليسانس و فوق‌ديپلم

0
2
12
0
[50-21]
ليسانس و فوق‌ديپلم

1
2
1
0
36
دکتري

2
1
3
3
[52-26]
دکتري

2
2
3
0
[32-30]
فوق ليسانس

3
0
22
17
[49-11]
ديپلم و زيرديپلم

3
2
13
13
[52-24]
فوق ليسانس
2
0
0
19
13
[41-11]
ديپلم و زيرديپلم

0
2
13
13
[50-26]
فوق ليسانس

1
0
6
6
[70-40]
ديپلم و زير ديپلم

1
1
1
1
28
دکتري

1
2
5
0
[34-22]
فوق ليسانس

2
0
1
1
48
دکتري

2
2
3
0
[49-37]
دکتري

3
0
23
23
[52-22]
ليسانس و فوق ديپلم

3
2
14
0
[41-18]
ليسانس و فوق ديپلم
3
0
0
2
2
[60-24]
ليسانس و فوق ديپلم

0
2
1
0
31
ليسانس و فوق ديپلم

2
1
2
2
[42-30]
دکتري

3
0
2
2
[40-34]
ديپلم و زيرديپلم

3
2
2
2
[28-24]
فوق ليسانس
4
0
0
21
21
[55-19]
ليسانس و فوق ديپلم

0
2
7
0
[37-20]
ليسانس و فوق ديپلم

1
2
1
0
46
دکتري

2
0
13
10
[54-24]
فوق ليسانس

2
2
2
0
[37-16]
ديپلم و زير ديپلم

3
2
13
13
[50-14]
ديپلم و زير ديپلم
5
0
0
10
0
[46-23]
ليسانس و فوق ديپلم

0
2
37
37
[45-22]
ليسانس و فوق ديپلم

1
0
2
0
45
دکتري

1
2
7
7
[68-47]
ليسانس و فوق ديپلم

2
0
3
0
[41-22]
ديپلم و زير ديپلم

2
1
2
2
[50-43]
دکتري

3
0
22
22
[48-13]
ديپلم و زير ديپلم

3
2
12
9
[69-25]
فوق ليسانس
4-6-2-1 تحليل خوشه‌ها (بخش‌ها) در مدل دوم
خوشه‌ي اول
اين خوشه از لحاظ ارزش مشتري، در رتبه‌ي سوم قرار دارد و شامل بيشترين تعداد مشتريان است. از لحاظ داده‌هاي شخصي به 7 بخش تقسيم مي‌شود. بخش اول شامل 46 مشتري مرد در طيف سني 19 تا 60 سال با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم است. بخش دوم شامل 12 مشتري خانم در طيف سني 21 تا 50 سال با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم مي‌باشد. بخش سوم شامل 1 مشتري خانم، 36 ساله با تحصيلات دکتري است. بخش چهارم شامل 3 مشتري مرد در طيف سني 26 تا 52 سال با تحصيلات دکتري مي‌باشد. بخش پنجم شامل 3 مشتري خانم در طيف سني 30 تا 32 سال با تحصيلات فوق ليسانس است. بخش ششم شامل 17 مشتري آقا و 5 مشتري خانم در طيف سني 11 تا 49 سال با تحصيلات ديپلم و زير ديپلم مي‌باشد و بخش آخر شامل 13 مشتري مرد در طيف سني 24 تا 52 سال با تحصيلات فوق ليسانس است.
خوشه‌ي دوم
اين خوشه از لحاظ ارزش مشتري در رتبه‌ي پنجم قرار دارد و الگويش مشابه خوشه‌ي چهارم و خوشه‌ي پنجم است. از لحاظ داده‌هاي شخصي به 9 بخش تقسيم مي‌شود. بخش اول شامل 13 مشتري مرد و 6 مشتري خانم در طيف سني 11 تا 41 سال و تحصيلات ديپلم و زير ديپلم است. بخش دوم شامل 13 مشتري مرد در طيف سني 26 تا 50 سال با تحصيلات فوق ليسانس مي‌باشد. بخش سوم شامل 6 مشتري مرد در طيف سني 40 تا 70 سال با تحصيلات ديپلم و زير ديپلم است. بخش چهارم شامل 1 مشتري مرد با سن 28 سال و تحصيلات دکتري مي‌باشد. . بخش پنجم شامل 5 مشتري خانم در طيف سني 22 تا 34 سال با تحصيلات فوق ليسانس است. بخش ششم شامل 1 مشتري مرد 48 ساله با تحصيلات دکتري مي‌باشد. بخش هفتم شامل 3 مشتري خانم در طيف سني 37 تا 49 سال با تحصيلات دکتري است. بخش هشتم شامل 23 مشتري مرد در طيف سني 22 تا 52 سال با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم مي‌باشد. بخش نهم شامل 14 مشتري خانم در طيف سني 18 تا 41 سال با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم است.
خوشه‌ي سوم
اين خوشه از لحاظ ارزش مشتري در رتبه‌ي اول قرار دارد يعني شامل با ارزش‌ترين مشتريان مي‎باشد و شامل کمترين تعداد نيز مي‌باشد. از لحاظ متغيرهاي شخصي به 5 بخش تقسيم مي‌شود. بخش اول شامل 2 مشتري مرد 24 ساله و 60 ساله با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم است. بخش دوم شامل يک مشتري خانم 31 ساله با تحصيلات ليسانس مي‌باشد. بخش سوم شامل 2 مشتري مرد 30 ساله و 42 ساله با تحصيلات دکتري است. بخش چهارم شامل 2 مشتري مرد 34 ساله و 40 ساله با تحصيلات ديپلم و زير ديپلم مي‌باشد. بخش پنجم شامل 2 مشتري مرد 24 ساله و 28 ساله با تحصيلات فوق ليسانس است.
خوشه‌ي چهارم
اين خوشه از لحاظ ارزش مشتري در رتبه‌ي دوم قرار دارد و الگويش مشابه خوشه دوم و خوشه‌ي پنجم است. از لحاظ داده‌هاي گرافيکي به 6 بخش تقسيم مي‌شود. بخش اول شامل 21 مشتري مرد با طيف سني 19 تا 55 سال با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم است. بخش دوم شامل 7 مشتري خانم با طيف سني 20 تا 37 سال با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم مي‌باشد. بخش سوم شامل 1 مشتري خانم 46 ساله با تحصيلات دکتري است. بخش چهارم شامل 10 مشتري مرد و 3 مشتري خانم با طيف سني 24 تا 54 سال با تحصيلات فوق ليسانس مي‌باشد. بخش پنجم شامل 2 مشتري خانم با طيف سني 16 تا 37 سال با تحصيلات ديپلم و زير ديپلم است. بخش ششم شامل 13 مشتري مرد با طيف سني 14 تا 50 سال با تحصيلات ديپلم و زير ديپلم مي‌باشد.
خوشه‌ي پنجم
اين خوشه از لحاظ ارزش مشتري در رتبه‌ي چهارم قرار دارد و الگويش مشابه خوشه دوم و خوشه‌ي چهارم است. از لحاظ متغيرهاي شخصي به 8 بخش تقسيم مي‌شود. بخش اول شامل 10 مشتري خانم با طيف سني 23 تا 46 سال با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم است. بخش دوم شامل 37 مشتري مرد با طيف سني 22 تا 45 سال با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم مي‌باشد. بخش سوم شامل 2 مشتري خانم 45 ساله با تحصيلات دکتري است. بخش چهارم شامل 7 مشتري مرد با طيف سني 47 تا 68 سال با تحصيلات ليسانس و فوق ديپلم مي‌باشد. بخش پنجم شامل 3 مشتري خانم با طيف سني 22 تا 41 سال با تحصيلات ديپلم و زير ديپلم است. بخش ششم شامل 2 مشتري مرد با طيف سني 43 تا 50 سال با تحصيلات دکتري مي‌باشد. بخش هفتم شامل 22 مشتري مرد با طيف سني 13 تا 48 سال با تحصيلات ديپلم و زير ديپلم است. بخش هشتم شامل 9 مشتري مرد و 3 مشتري خانم با طيف سني 25 تا 69 سال با تحصيلات فوق ليسانس مي‌باشد.
4-6-3 بخش‌بندي دو مرحله‌اي مشتريان با استفاده از مدل سوم
همان طور که پانچي و استوارت 173 پيشنهاد کرده‌اند، ترکيب يک روش سلسله مراتبي و غيرسلسله مراتبي خوشه‌بندي مانند الگوريتم K ميانگين، راه حل بهتري را ارائه مي‌دهد (2009). زيرا روش‌هاي سلسله مراتبي نقاط ابتدايي و تعداد خوشه‌ها را که روش‌هاي غيرسلسله مراتبي نياز دارند، تعيين مي‌کنند، هم چنين روش‌هاي غير سلسله مراتبي مانند K ميانگين عملکرد بهتري را با استفاده از اطلاعات به دست آمده فراهم مي‌کنند. روش‌هاي خوشه‌بندي تفکيکي به روش‌هاي خوشه‌بندي سلسله مراتبي ترجيح دارند و اين زماني درست است که نقاط شروع به صورت غيرتصادفي تعيين شوند (کيو174 و همکارانش،

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید