انواع ريسك

در قسمت قبل، ريسك كلي دارايي‌ها كه عامل مهمي در تجزيه و تحليل سرمايه‌گذاري است مورد بررسي قرار گرفت. با اين وجود با مدنظر قرار دادن تئوري پرتفوي و تئوري قيمت‌گذاري دارايي‌هاي سرمايه‌اي، مي‌توان منابع ريسك را كه باعث تغيير و پراكندگي در بازده مي‌شود به دو دسته تقسيم كرد. اين دو دسته شامل موارد زير است:

ريسك غيرسيستماتيك[1]

آن قسمت از تغيرپذيري در بازده كلي اوراق بهادار است كه به تغييرپذيري كلي بازار بستگي ندارد. اين نوع ريسك منحصر به اوراق بهادار خاصي است و به عواملي همچون ريسك تجاري، مالي و ريسك نقدشوندگي بستگي دارد. اگرچه كليه اوراق بهادار تا حدودي از ريسك غيرسيستماتيك برخوردار هستند ولي سهام عادي بيشتر با اين نوع ريسك مرتبط است. اين نوع ريسك را مي‌توان با ايجاد پرتفليو كاهش داد.

در واقع سرمايه‌گذاري در يك دارايي خاص مستلزم پذيرش ريسك كل است، كه براي سرمايه‌گذاران مطلوب نيست. سرمايه‌گذاران با سرمايه‌گذاري در مجموعه‌اي از دارايي‌ها قادر به حذف ريسك غيرسيستماتيك هستند. زيرا اثر خبر بد در يك شركت با خبر خوب در شركت ديگر كمرنگ مي‌شود. به همين دليل افراد بابت تحمل ريسك غير سيستماتيك پاداش دريافت نمي‌كنند. (دابينز[2] 1988)

 

ريسك سيستماتيك[3]

سرمايه‌گذاران مي‌توانند با تشكيل پرتفوي قسمتي از ريسك كلي را كه به بازار ربطي ندارد كاهش دهند. آن قسمت از ريسك كه باقي مي‌ماند غيرقابل كاهش و ريسك مربوط به بازار است. اگر بازار سهام به سرعت افت داشته باشد بيشتر سهام‌ها را تحت تاثير قرار مي‌دهد و برعكس اين تغيرات بدون توجه به رفتار يك سرمايه‌گذار خاص رخ مي‌دهد و براي كليه سرمايه‌گذاران بحران ساز است.

تغييرپذيري در بازده كلي اوراق بهادار، مستقيماً به تغييرات بازار يا اقتصاد بستگي دارد كه به آن ريسك سيستماتيك يا ريسك بازار گفته مي‌شود. معمولاً تمامي اوراق بهادار اعم از اوراق قرضه و سهام تا حدودي از ريسك سيستماتيك برخوردارند. زيرا ريسك سيستماتيك دربرگيرنده ريسك تورم، بازار و نرخ بهره است. (تهراني و نوربخش، 1391).

[1] Unsystematic Risk

[2] Dobbins

[3] Systematic Risk